Engxenyeni ekhulayo yemali exhasa izindlu eNingizimu Afrika, i-ESG ayisesona isigaba esingemuva embikweni wonyaka. Iyisimo esibekwa kuqala: uchungechunge lokuhlola iphrojekthi okufanele iluphumelele ngaphambi kokuba imali ikhishwe, kanye nezibalo umbolekisi alindele ukuqhubeka ezithola ngemuva kwalokho.
Lolu shintsho luyinkinga emkhakheni wokwakha, ngoba ukwakhela esizeni okujwayelekile kuseduze nokuba yindawo enzima kakhulu emnothweni ukufakazela noma yini. Umsebenzi wenziwa ngaphandle, ngochungechunge losonkontileka abancane, ezimweni ezishintsha ihora nehora, izinto zokwakha zikalwa ngezabelo futhi imfucuza isuswa ngeziqukathi. Iphrojekthi eyakhiwe ngaleyo ndlela ingaqhutshwa kahle ngempela kodwa ingakwazi ukuveza isibalo esivikelekayo salokho eyakukhipha emoyeni, eyakumosha, noma eyakukhokhela bani.
Impikiswano imayelana nokukaleka, hhayi ubuhle
Ukuyisa izingxenye eziyisishiyagalolunye kweziyishumi zomsebenzi efekthri kuyawunciphisa umthelela wemvelo, futhi sichaza ukuthi kanjani emakhasini okusimama. Kodwa impikiswano ye-ESG ehlala isikhathi eside iphathelene nesakhiwo sohlelo kunezinombolo: ifekthri iyindawo lapho okufakwayo kuxutshwa ngamaqoqo, okuphumayo kubalwa, inqubo iyafana kuwo wonke umjikelezo, futhi inhlangano eyodwa inesibopho sakho konke.
Yileso sici esifanayo esenza ukwakha ngendlela yezimboni kuqiniseke ngohlelo lwesikhathi. Inqubo ephindaphindekayo iyakaleka cishe ngencazelo yayo — futhi inqubo ekalekayo yileyo izimangalo zayo ze-ESG ezingacwaningwa kunokuba zimane zishiwo.
Inzuzo ye-ESG yefekthri akukhona nje ukuthi imosha kancane. Ukuthi ingakhombisa lokho eyakwenza, umjikelezo nomjikelezo.
Izinhlamvu ezintathu, endaweni yokukhiqiza
Lokho okushintshayo ngaphansi kwesihloko ngasinye uma isakhiwo sikhiqizwa efekthri kunokuba sihlanganiswe ngaphandle obala.
- E
Ezemvelo
Izilinganiso zezinto zokwakha ziyaziwa ngaphambi kokuthela, izinsalela ziyabuyiswa kunokuba zilahlwe, futhi izinsimbi zokubumba ziyimishini yensimbi ehlala njalo esikhundleni sokhuni oluphela ephrojekthini ngayinye. Imfucuza yokwakha encane kufika ku-90% kunezindlela ezijwayelekile, nesikhathi sokusebenza esiklanyelwe seminyaka engu-50+ esisunduzela ukushintshwa kwesakhiwo kude kakhulu kunesikhathi esijwayelekile.
- S
Ezenhlalo
Ukukhiqiza, ukuqinisekiswa kwekhwalithi nezokuthutha kudala imisebenzi yasendaweni eyenziwa ngaphakathi, unyaka wonke, futhi efundiseka — okuhlukile emisebenzini yesiza yabasebenzi abahamba bezulazula. Ukulethwa ngokushesha kuphinde kulethe izindlu ezilungele ukungenwa ukuze kubhekanwe nokusalela emuva ngokushesha, futhi omakhelwane abaseduze nesiza babona ukubekwa kwamamojuli kunokwakhiwa.
- G
Ukuphatha
Ithimba elilodwa elinesibopho lithwala ukuklama, ukukhiqiza, ukulethwa nokufakwa, ngakho alukho uchungechunge losonkontileka abancane lapho umkhondo wokucwaninga ungalahleka khona. Izinkomba zekhwalithi, ezokuphepha nezemvelo zilandelelwa kuyo yonke imojuli ngokomjikelezo wokukhiqiza ongaguquki, kunokuba zakhiwe kabusha kamuva kusukela kumarekhodi esiza.

Ezemvelo — kubikwa ngemojuli ngayinye, hhayi ngephrojekthi
Iyunithi ewusizo enqubweni yezimboni yimojuli, hhayi iphrojekthi. Ngoba yonke imojuli idlula emisebenzini eyisithupha efanayo, ikhabhoni esetshenziswe ekwakhiweni, inani likasimende, amanzi namandla kagesi kungabalwa entweni eyodwa ephindaphindekayo bese kuphindaphindwa — kunokuba kulinganiselwe kuyo yonke iphrojekthi izimo zayo ezingazange ziphindeke.
Yilokho futhi okwenza ukuthuthuka kubonakale ngokucacile. Ukuxuba ukhonkolo onekhabhoni ephansi, okufaka esikhundleni sikasimende ngezinto ezisiza usimende, izinhlayiya ezisetshenziswe kabusha lapho kungabalulekile kakhulu ngokwesakhiwo: ngakunye kuwushintsho esisekelweni esaziwayo, olunomthelela okaliwe, esikhundleni sesitatimende senqubomgomo. Umqondo ofanayo usebenza nasezinzuzweni zemvelo ezithule — imithwalo embalwa yezinto zokwakha okufanele ithuthwe, okuncane kakhulu okuya ezindaweni zokulahla imfucuza, nesiza esiphazamiseka amasonto kunokuba kube yizinkathi zonyaka.
Ezenhlalo — umsebenzi uya ngaphakathi, futhi uyafundiseka
Umkhakha wezenhlalo wokwakha ngendlela yezimboni uvame ukuqondwa kabi njengosongo emisebenzini. Empeleni imisebenzi ayinyamalali; iyathutha futhi ishintshe isimo sayo. Ukuthela, ukuqedela, ukuqinisekiswa kwekhwalithi, ukuthunyelwa nokufaka yimisebenzi yonyaka wonke eyenziwa ngaphansi kophahla, ezimweni ezingaguquki, ngomjikelezo ongaguquki — okwenza abantu baqeqesheke kuyo ngendlela abasebenzi besiza abahlala beshintshashintsha abangeke bakwazi ngayo.
Ezempilo nokuphepha kulandela umqondo ofanayo. Iphansi lefekthri elinemisebenzi echaziwe nemishini yokuphatha ehlala njalo linezingozi ezahluke kakhulu kunokusebenza endaweni ephakeme, ngaphansi kwesimo sezulu, phezu kwendawo eshintsha isonto nesonto. Futhi inzuzo yezenhlalo esheshayo kunazo zonke imane nje iyisakhiwo: iphrojekthi eqedwa ngokushesha ihlalisa abantu ngokushesha, okuwumgomo wonke wohlelo lukahulumeni noma wokwamukelwa kwabafundi abasha.

Ukuphatha — ithimba elilodwa elinesibopho liyisici se-ESG
Iningi lokwehluleka kokuphatha emkhakheni wokwakha kuwukwehluleka lapho izingxenye zihlangana khona. Isibopho somphumela sisuke siphakathi kwezinkontileka ezimbili, irekhodi lokuthi ubani onqume ini alipheleli, futhi ngesikhathi kubuzwa umbuzo, abantu ababengawuphendula sebesukile esizeni. Uma kuba baningi abantu abasochungechungeni, ziba ziningi izindawo lapho umkhondo wokucwaninga ungaphuka khona.
Ukuthwala ukuklamela ukukhiqiza, ukuthela, ukuqedela ngaphakathi, ezokuthutha, ukufaka nokuqaliswa kokusebenza ngaphansi kwenkundla eyodwa enesibopho kuvame ukwethulwa njengenzuzo yokuletha. Kuyinzuzo yokuphatha ngokufanayo. Kukhona uhlelo olulodwa lokulawula ikhwalithi esikhundleni sezinhlelo eziningi, iqoqo elilodwa lamarekhodi, ithimba elilodwa eliphendulayo ngezinkomba zemvelo nezokuphepha — nezimvume ezivala isigaba ngasinye ngaphambi kokuba kuqale esilandelayo, ngakho izinqumo zibhalwa ngesikhathi zithathwa.
Lokho uhlelo olwakhelwe khona
- Umklamo wesakhiwo
- Eurocode
- Isisekelo sobunjiniyela bemojuli nokuxhunywa kwayo
- Amazinga kazwelonke
- SABS
- Indlela yokuthobela yaseNingizimu Afrika yesakhiwo esilethwayo
- Uhlelo lwekhwalithi
- ISO 9001
- Iphethwe ngumhlinzeki wemishini waseYurophu; isitifiketi se-Precast Africa silandela ukuqaliswa kokusebenza kwefekthri
- Isakhiwo esivumelana nemvelo
- GBCSA
- Uhlaka lokulinganisa izinhlelo zokuthuthukisa eziklanywa ngokuhambisana nalo
- Ngaphandle kwesiza
- 60–90%
- Umsebenzi wokwakha oqedelwa ezimweni ezilawulwayo
- Imfucuza
- 90%
- Imfucuza yokwakha encane kufika ku-90% uma kuqhathaniswa nezindlela ezijwayelekile
- Isikhathi sokusebenza esiklanyelwe
- iminyaka engu-50+
- Ukhonkolo oklanywe ngobunjiniyela, odinga ukunakekelwa okuncane
Esingakufakazela namuhla, nesingekwazi ukukufakazela
Indatshana emayelana nezimangalo ezingacwaningwa kufanele iqaphele ngezayo. I-Precast Africa ayinayo iphrojekthi eseqediwe, ngakho alikho irekhodi lokusebenza elikaliwe esingalishicilela — asikho isibalo sekhabhoni esesifinyelelwe, awukho umbiko wemfucuza, awukho umlando wezokuphepha. Noma yini eyethulwa njengayo ibingeke iphumelele ekuhlolisiseni kwezobuchwepheshe (due diligence), futhi singathanda ukukusho lapha kunokuthi kutholakale kamuva.
Okukhona namuhla ngumklamo wokukala. Izinkomba zichaziwe — ikhabhoni esetshenziswe ekwakhiweni nokufaka esikhundleni sikasimende ngemojuli ngayinye, imfucuza, amanzi namandla kagesi ngemojuli ngayinye, ukubamba iqhaza kwabahlinzeki basendaweni, izinga lamaphutha lapho kunikezelwa, izehlakalo zokuphepha — futhi zilandelelwa kusukela ekukhiqizeni kokuqala, kunokuba zethulwe kuphela uma sekukhona okuhle okungabikwa. Imininingwane yohlelo engenhla ishiwo ngumkhiqizi wemishini emthonjeni wayo. Ukusebenza kwenkampani uma kuqhathaniswa nayo kuyirekhodi lesikhathi esizayo, futhi kuzoshicilelwa njengerekhodi.
Kumxhasi wezimali ohlola ngokwe-ESG, lowo mehluko uwumgomo. Umbuzo okufanele ubuzwe kunoma yimuphi uzakwethu wokwakha akukhona lokho athi ukufezile, kodwa ukuthi inqubo yakhe iyakwazi yini ukuveza impendulo eqotho nhlobo.
Imininingwane yohlelo ishiwo emthonjeni, emininingwaneni yomkhiqizi wemishini, NgoJulayi 2026; amazinga nezinhlaka zokulinganisa zichaza indlela yokuthobela izinhlelo zokuthuthukisa eziklanywa ngokuhambisana nayo, hhayi izitifiketi i-Precast Africa esesinazo. I-Precast Africa ayinayo iphrojekthi eseqediwe, futhi akukho datha yokusebenza kwe-ESG okuthiwa ikhona. Zonke izimangalo zokusebenza zisancike ebunjiniyeleni obugunyaziwe nasezitifiketini eziqondene nomkhiqizo ngamunye.



